Triệu chứng gây bệnh bạch tạng trên ngô và biện pháp phòng trừ hiệu quả

bệnh bạch tạng trên ngô

Bệnh bạch tạng gây hại phổ biến ở nhiều vùng trồng ngô ở trên thế giới điển hình như: Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Trung Phi, và vùng Carib. Trong những năm gần đây bệnh cũng đã xuất hiện và gây hại ở nhiều vùng trồng ngô ở nước ta nhưng tập trung phá hại chính ở các khu vực thuộc vùng Đông Bắc. Có những khu vực ngô đã bị hại tới 70 – 80% số cây trên ruộng, gây thiếu hụt mật độ cây nghiêm trọng. Nắm được tình hình thực tế, nhằm hạn chế mức độ nguy hại của bệnh bạch tạng đối với các khu vực canh tác ngô “Phân bón Sông Mã” xin chia sẻ cho bà con một số kinh nghiệm để có thể nhận biết được một số những triệu chứng điển hình khi bệnh xuất hiện. Từ đó có những biện pháp phòng trừ bệnh sớm, hiệu quả. Xin mời bà con cùng tham khảo.

1. Triệu chứng điển hình của bệnh bạch tạng xuất hiện trên cây ngô

Bệnh bạch tạng trên ngô

Hình ảnh: Triệu chứng bệnh bạch tạng trên ngô

- Bệnh phá hoại chủ yếu ở các thời kỳ sau: Thời kỳ cây mới mọc, khi cây có từ 2 – 3 lá thật đến giai đoạn ngô có từ 8 – 9 lá thật.

- Bệnh xuất hiện chủ yếu ở trên lá. Các lá bị bệnh xuất hiện vết sọc dài theo phiến lá màu xanh trắng nhợt, sau đó lá mất dần màu.

- Quan sát mặt dưới của lá: Vào ban đêm và sáng sớm thường xuất hiện những lớp xám phủ trên vết bệnh.

Bệnh bạch tạng trên ngô

Hình ảnh: Triệu chứng bệnh bạch tạng trên ngô

- Trên cây, những lá non mới ra cũng như lá bánh tẻ đều bị nhiễm bệnh nên trông toàn cây xanh trắng nhợt, cây phát triển kém, các đốt lóng ngắn không phát triển được, cây vàng khô chết tại ruộng. 

2. Nguyên nhân gây bệnh bạch tạng trên cây ngô 

- Nguyên nhân chủ yếu của bệnh bạch tạng là do nấm Sclerospora maydis gây ra thuộc bộ Sclerosporales, lớp nấm trứng Oomycetes gây ra. Ngoài ra còn do tác động di truyền tính trạng của nó.

- Nấm sinh sản vô tính tạo thành các cành bào tử phân sinh và bào tử phân sinh.

+ Đặc điểm nhận dạng cành bào tử phân sinh của nấm Sclerospora: Cành bào tử phân sinh ngắn mập, phía dưới thon, phía trên phình to phân nhiều nhánh ngắn không đều, ở đỉnh nhánh gắn các bào tử đơn bào hình trứng, hình bầu dục, không màu. Cành bào tử chui qua lỗ khí ở mặt lá lộ ra ngoài tạo thành một lớp mốc trắng như sương muối phủ trên mô bị bệnh. Bào tử phân sinh được hình thành trong khoảng nhiệt độ 10 – 27ºC, khi nảy nầm hình thành ống xâm nhập vào lá để gây bệnh.

+ Bào tử phân sinh là nguồn lây lan bệnh quan trọng trong thời kỳ ngô sinh trưởng trên đồng ruộng. Bào tử phân sinh chỉ hình thành trong điều kiện độ ẩm cao, nhiều sương, trời âm u, ít nắng gắt và nhiệt độ thấp.Trong điều kiện ẩm độ thấp, trời khô hanh, nhiệt độ cao, khi có nắng bào tử rất ít hình thành, khả năng sống kém, rất dễ chết không lây lan gây bệnh được.

3. Đặc điểm phát sinh, phát triển bệnh bạch tạng trên cây ngô

Bệnh bạch tạng trên  ngô

Hình ảnh: triệu chứng bệnh bạch tạng trên ngô 

- Ở nước ta bệnh chủ yếu phát sinh phá hại nặng từ tháng 10 đến tháng 3, tháng 4 hàng năm. Ở vùng núi Tây Bắc, bệnh có thể phá hoại trong thời gian dài và phạm vi rộng hơn.

- Bệnh phá hại nặng trong vụ ngô Xuân và vụ ngô Đông.

- Bệnh thường phát triển phá hoại nhiều hơn ở những vùng đất phù sa ven bãi sông, các chân đất nhẹ trồng màu liên tiếp. Ở chân đất nặng, đất trong đồng cày ải bệnh ít phá hoại hơn. Các giống ngô hiện nay đều có thể bị nhiễm bệnh, các giống nhập nội bị nhiễm bệnh, các giống nhập nội bị nhiễm bệnh khoảng 2 – 4%.

- Nguồn bệnh đầu tiên tồn tại ở tàn dư trên đất ruộng ở dạng bào tử trứng và sợi nấm là chủ yếu, bào tử trứng nảy nầm xâm nhập vào cây ngay từ khi gieo nảy nầm, bệnh thể hiện trên cây có 2 – 3 lá từ đó lây lan mạnh bằng bào tử phân sinh.

4. Biện pháp phòng trừ bệnh bạch tạng trên cây ngô

- Tiêu diệt nguồn bệnh trên tàn dư ở đất, do đó sau khi thu hoạch cần dọn sạch thân lá. Trong thời gian sinh trưởng của cây trên đồng ruộng, một số cây con bị bệnh sớm cần đem nhổ bỏ hoặc chôn vùi thật kỹ để tránh lây lan nguồn bệnh.

- Luân canh cây ngô với các cây trồng khác như: lúa, cây họ cà, rau. Tránh trồng luân canh với kê và cao lương.

- Hạt giống chọn lọc tốt có sức nảy mầm mạnh, có thể sử lý thuốc bột TMTD để bảo vệ khi gieo vào đất có nguồn bệnh cũ. Ngoài ra theo nghiên cứu của "Học viện nông nghiệp Việt Nam" xử lý ngô bằng axit Sunfuric 0,2% cũng có tác dụng tốt để phòng trừ bệnh bạch tạng ngô.

- Có biện pháp kỹ thuật canh tác hợp lý cũng như nên lựa những sản phẩm "phân bón chuyên dùng cho ngô" chất lượng. Cung cấp đầy đủ và cân đối dinh dưỡng cho ngô trong suốt quá trình sinh trưởng, giúp ngô sinh trưởng phát triển mạnh, tăng khả năng chống chịu hạn chế sâu bệnh hại.

- Thường xuyên theo dõi đồng ruộng, khi ruộng ngô mới chớm phát bệnh, để tránh lan rộng có thể phun thuốc Boocdo1%, Aliette 80WP (0,3%), Rhidomil MZ 72BHN (2,5 kg/ha), Zineb (2,5 kg/ha), Antracol 80 WP (0,3%).

Lưu ý: Một số ý kiến còn cho rằng nguyên nhân gây bệnh bạch tạng trên ngô ngoài do sự xâm nhập gây hại của nấm, thì một phần còn do đặc điểm di truyền của chúng nữa. 

Giáo trình bệnh cây chuyên khoa

Bình luận